Εκτύπωση  Αποστολή
ΜΗΝΙΑΙΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ      
ΤΕΥΧΟΣ ΜΑΙΟΥ
Κυκλοφορεί
ΤΕΥΧΟΣ ΜΑΙΟΥ
  Αρχείο περιοδικών
 
 
 Αρχική Σελίδα
 Επικαιρότητα
 Πρόσωπα
 Τεχνικά Θέματα
 Συνδικαλιστικά
Ιστορικά
 Ατζέντα
 Θέσεις
 Ταυτότητα
 Χρήσιμα links
 Επικοινωνία
   
Γίνε συνδρομητής!  
 

στο διαδίκτυο
στο site
 
 
 
Από τον Αχέροντα στον παράδεισο
 
Ο Αχέροντας ποταμός είχε ταυτιστεί με το θάνατο γιατί αποτελούσε το δρόμο μέσω του οποίου ο Χάροντας οδηγούσε τις ψυχές στο βασίλειο του Άδη.
Ο Αχέροντας ποταμός είχε ταυτιστεί με το θάνατο γιατί αποτελούσε το δρόμο μέσω του οποίου ο Χάροντας οδηγούσε τις ψυχές στο βασίλειο του Άδη.

Της Μιλένας Μπαχαρνίκου

Ο Αχέρων Ποταμός, από τη λέξη άχος - λύπη, Αχέρων - χωρίς χαρά, ποταμός της λύπης, είναι από τους πιο διάσημους παγκοσμίως, όχι τόσο για το μέγεθός του, αλλά εξ αιτίας του μεταφυσικού περιεχομένου των μυθολογικών πληροφοριών που κουβαλάει στα νερά του. Λέγεται και Μαυροπόταμος, γιατί σύμφωνα με τη Μυθολογία, κατά την Τιτανομαχία , οι Τιτάνες για να ξεδιψάσουν ήπιαν νερό από τον Αχέροντα και ο Δίας πάνω στο θυμό του μαύρισε και πίκρανε τα νερά του. Άλλες ονομασίες του ποταμού είναι Φαναριώτικος και Καμαριώτικο ποτάμι.

Γενικά στοιχεία

Ο Αχέροντας είναι ποταμός της Ηπείρου και πηγάζει από το όρος Τόμαρος (Ολίτσικας) σε υψόμετρο 1600 m και τα όρη του Σουλίου, διέρχεται από τους νομούς Ιωαννίνων, Θεσπρωτίας και Πρέβεζας σε μήκος 50 km και εκβάλλει στο Ιόνιο πέλαγος, στον όρμο της Αμμουδιάς. Κυρίως στο ορεινό τμήμα του αποτελεί το φυσικό σύνορο των τριών νομών που διαρρέει.

Η συνολική επιφάνεια της λεκάνης απορροής του ανέρχεται σε 763 km2, το μέσο ετήσιο ύψος βροχοπτώσεων φθάνει τα 1.700 mm, ο μέσος ετήσιος όγκος υετού υπολογίζεται σε 1.297 x 106 m3, η δε συνολική ετήσια απορροή εκτιμάται σε 740 x 106 m3 νερού.

Τα νερά του για να καταλήξουν στη θάλασσα περνούν μέσα από τα Στενά ή Κλεισούρα ή φαράγγι του Αχέροντα, όπως συνήθως αποκαλείται. Ο Κωκητός και ο Πυριφλεγέθοντας είναι οι παραπόταμοι του, ενώ στα σπλάχνα του Αχέροντα χύνεται και ο Τσαγγαριώτικος χείμαρρος, ερχόμενος από το Σούλι.

Αν και στη νεότερη ιστορία του ο ποταμός έχει ταυτιστεί με το Σούλι, ωστόσο, τα μυστηριώδη του σπήλαια, τα θολά του νερά και η πορεία του ανάμεσα στις επικίνδυνες και σκοτεινές χαράδρες, εξήραν τη φαντασία των αρχαίων μας προγόνων, οι οποίοι τον ταύτισαν με τον Άδη και τον θεώρησαν την κύρια οδό προς αυτόν. Εξάλλου η ίδια η λέξη Αχέρων δεν είναι τυχαία αφού τα συνθετικά της ,΄΄αχέα ρέων΄΄, δηλώνουν αυτόν που φέρνει τις πίκρες και τα δάκρυα.

Από τα αρχαία χρόνια ο Αχέροντας ήταν γνωστός καθώς πολύ σημαντικοί αρχαίοι συγγραφείς και ποιητές όπως ο Όμηρος και ο Ευρυπίδης, τον αναφέρουν σε διάφορα κείμενα και ποιήματα. Ο Αχέροντας είχε ταυτιστεί με το θάνατο γιατί σύμφωνα με τη μυθολογία, εκεί βρισκόντουσαν οι πύλες του Άδη. Ο Όμηρος δίνει για πρώτη φορά στην Οδύσσεια μια περιγραφή του κάτω κόσμου και εκεί αναφέρεται ο Αχέροντας με τους ποταμούς Πυριφλεγέθοντα και Κωκκυτό.

Ομήρου Οδύσσεια( Κ στ. 513-515) Μετάφραση: «Εκεί χύνονται στον Αχέροντα ο Πυριφλεγέθων και ο Κωκκυτός, που όπως είναι γνωστό ξεκινάει από τα νερά της Στυγός και υπάρχει βράχος και η συμβολή των δύο πολύκροτων ποταμών, γίνεται εκεί ». Επίσης ο Όμηρος περιγράφει τις εκβολές του Αχέροντα ως «…ένα ακρογιάλι μικρό, με γύρω φουντωτά της Περσεφόνης δάση, όλο από λεύκες λυγερές και ιτιές καρποτινάχτρες». Η περιγραφή αυτή της περιοχής παρουσιάζει ομοιότητα με τη σημερινή εικόνα του όρμου της Αμμουδιάς. Ωστόσο, ο όρμος πρέπει να ήταν πολύ πιο βαθύς, καθώς τα φερτά υλικά που μεταφέρει ο Αχέροντας επί χιλιάδες χρόνια, έχουν επεκτείνει την πεδιάδα προς τη θάλασσα.

Μυθολογικά στοιχεία

Κατά τις θρησκευτικές δοξασίες των αρχαίων Ελλήνων, ο Αχέροντας ήταν γιος της Γης. Επειδή όμως κατά την Τιτανομαχία, ο Αχέροντας έδωσε στους Τιτάνες νερό για να ξεδιψάσουν, καταδικάστηκε από τον Δία να μείνει αιώνια κάτω από την Γη. Το ποτάμι αυτό, με τις άφθονες καλαμιές στις όχθες του, έπρεπε να διαβούν οι ψυχές των νεκρών για να φθάσουν στο βασίλειο του Άδη. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η πεδιάδα του Αχέροντα ήταν ο τόπος όπου κατοικούσαν οι ψυχές των νεκρών. O θεός Ερμής έφερνε τις ψυχές στον Χάροντα. Από εκεί και πέρα αναλάμβανε ο Χάρων , ο γέρος βαρκάρης.

Ο ποταμός αποτελούσε το δρόμο μέσω του οποίου ο Χάροντας οδηγούσε τις ψυχές στη Λίμνη Αχερουσία, στα έγκατα της οποίας βρισκόταν το βασίλειο του Αδη. Για το λόγο αυτό, ιδρύθηκε στη βορειοανατολική όχθη της Αχερουσίας λίμνης, πάνω από μια σπηλιά στη συμβολή των ποταμών Αχέροντα και Κοκυτού, ο σπουδαιότερος χώρος λατρείας των θεών του Κάτω Κόσμου και επικοινωνίας με τις ψυχές των νεκρών, το Νεκρομαντείο του Αχέροντα.

Στο χώρο αυτό, οι επισκέπτες, αφού υποβάλλονταν σε πολυήμερη προετοιμασία που περιελάμβανε πλήρη απομόνωση και ειδική διατροφή, οδηγούνταν στις υπόγειες αίθουσες του Νεκρομαντείου, όπου επικοινωνούσαν με τα πνεύματα των αγαπημένων τους νεκρών που προφήτευαν το μέλλον.

Στο διάβα του ο ποταμός Αχέροντας συναντιέται με το χωριό Μεσοπόταμος. Εκεί πάνω σε λοφίσκο, βρίσκεται το Νεκρομαντείο του Αχέροντα, κοντά στην αρχαία μυκηναϊκή αποικία, την Εφύρα (14ος π.Χ. αι.).

Στα ερείπια του διακρίνονται διάδρομοι, δωμάτια, κεντρική αίθουσα και μια εντυπωσιακή κρύπτη λαξευμένη στο βράχο και στηριζόμενη σε 15 τόξα που εδράζονται σε πεσσούς.

Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση λοιπόν, ο Αχέρων κατέληγε στην Αχερουσία, λίμνη που ήταν ιδιαιτέρως παγερή, χωρίς ίχνος ζωής γύρω της. Η Αχερουσία ήταν η Χώρα του Άδη και εκτεινόταν από το σημερινό χωριό Χόϊκα μέχρι τη θάλασσα και την Παραμυθιά. Τις Πύλες του Άδη φρουρούσε ο άγριος και άσπλαχνος σκύλος Κέρβερος που είχε τρία κεφάλια, χαίτη από φίδια και αγκαθωτή ουρά. Ο βαρκάρης-χάροντας παραλάμβανε τις ψυχές των νεκρών και τις μετέφερε με τη βάρκα του στον Κάτω Κόσμο. Το αντίτιμο για το ταξίδι στον Άδη ήταν ένας οβολός, γι´ αυτό και οι αρχαίοι Έλληνες ενταφίαζαν τους νεκρούς τους με το αντίστοιχο ποσό. Η ψυχή που δεν μπορούσε να πληρώσει ήταν καταδικασμένη να περιπλανιέται και να βασανίζεται αιώνια στις όχθες του ποταμού, ενώ η διήγηση σε άλλους των όσων είδε και έζησε ο επισκέπτης εθεωρείτο βλασφημία. Μετά την επαφή με τις ψυχές γινόταν καθαρμός του επισκέπτη από το μόλυσμα του θανάτου.

Εκτός από τον Αχέροντα, στον Άδη οδηγούσαν ο Κωκυτός και ο Πυριφλεγέθοντας, οι οποίοι συμβόλιζαν τα μαρτύρια που περνούσε μια ψυχή όταν κατέβαινε στον Άλλο Κόσμο. Σύμφωνα επίσης με το μύθο, εκτός από τον Οδυσσέα, στον Άδη κατέβηκαν ο βασιλιάς της Θράκης Ορφέας για να φέρει πίσω την αγαπημένη του Ευρυδίκη, ο Ηρακλής και ο Θησέας.

Η περιοχή αποτελούσε σημαντικό πόλο έλξης επισκεπτών, αλλά η ευημερία αυτή έμελλε να τελειώσει το 167 π.Χ., όταν ο Ρωμαίος Αιμίλιος Παύλος κατέστρεψε ολοσχερώς όλες τις πόλεις της Ηπείρου και πήρε μαζί του περισσότερους από 150.000 αιχμαλώτους. Στο πέρασμα των xρόνων από τότε, οι διαδοχικοί κατακτητές, οι συνεχείς πολεμικές συγκρούσεις και οι ληστρικές επιδρομές οδήγησαν σε μαρασμό για μεγάλο χρονικό διάστημα την ευρύτερη περιοχή του Αχέροντα, όπως και όλη την Ηπειρο. Η φήμη πάντως του ιερού διατηρήθηκε πολλά χρόνια μετά την καταστροφή του (Παυσανίας, Πλούταρχος, Λουκιανός).

Τέλος, ταυτισμένος ο ποταμός και κυρίως το φαράγγι του με τις Πύλες του Άδη, αλλά και το Σούλι, συνθέτει ένα τοπίο μεγάλης οικολογικής και ιστορικής αξίας. Μυθολογία και φυσικό περιβάλλον μετατρέπουν τον Αχέροντα σε μια από τις πιο όμορφες γωνιές της πατρίδας μας, που σίγουρα αξίζει να επισκεπτούμε. Ο ποταμός καθώς και οι εκβολές του αποτελούν κρίκο της αλυσίδας των υγροτόπων της δυτικής Ελλάδας και έχουν ενταχθεί στο δίκτυο «Φύση 2000».
 
 Ιστορικά
Στο... τριεθνές
Το σπήλαιο με τα ιαματικά λουτρά
Καταρράκτες Νιαγάρα: Η υδάτινη δύναμη
Φοντάνα ντι Τρέβι: Τα ιερά νερά του Ωκεανού
Το μαγικό νερό του Πολιχνίτου
Ρωμαϊκό Υδραγωγείο Νικόπολης
Τα «θαυματουργά» ιαματικά νερά
© ΤΕΧΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ  | Όροι χρήσης  | Πληροφορίες