Εκτύπωση  Αποστολή
ΜΗΝΙΑΙΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ      
ΤΕΥΧΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
Κυκλοφορεί
ΤΕΥΧΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ
  Αρχείο περιοδικών
 
 
 Αρχική Σελίδα
 Επικαιρότητα
 Πρόσωπα
Τεχνικά Θέματα
 Συνδικαλιστικά
 Ιστορικά
 Ατζέντα
 Θέσεις
 Ταυτότητα
 Χρήσιμα links
 Επικοινωνία
   
Γίνε συνδρομητής!  
 

στο διαδίκτυο
στο site
 
 
 
Υβριδικός αερισμός
 


Ο έλεγχος ποιότητας των συστημάτων αερισμού είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες λειτουργίας και εκτίμησης της απόδοσης των συστημάτων αερισμού από την σκοπιά του χρήστη. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην περίπτωση των εξελιγμένων συστημάτων όπως αυτών του υβριδικού αερισμού.

Του Χρυσόστομου Κοϊνάκη

Έλεγχος ποιότητας συστημάτων αερισμού

Υπάρχει στενή σχέση ανάμεσα στην ποιότητα που επιτυγχάνεται (π.χ. σύμφωνα με τις προδιαγραφές και τους όρους λειτουργίας) και της κατανάλωσης ενέργειας και ποιότητας εσωτερικού περιβάλλοντος (π.χ. IAQ, θερμική άνεση, θόρυβος). Ένα σύστημα αερισμού πρέπει να αποδίδει σύμφωνα με τον προβλεπόμενο σχεδιασμό όχι μόνο κατά την περίοδο παράδοσής του προς λειτουργία, αλλά και καθ΄ όλη τη διάρκεια ζωής του. Αυτό χαρακτηρίζεται ως αξιοπιστία (reliability) του συστήματος αερισμού. Σε αυτές τις παραγράφους γίνεται μια συνοπτική αναφορά στον έλεγχο ποιότητας.

Αξιοπιστία των συστημάτων αερισμού

Η ροή αέρα κατά τη διάρκεια ζωής ενός συστήματος αερισμού μπορεί να επηρεαστεί από την ποιότητα κατασκευής, την συντήρηση και το φόρτο λειτουργίας. Στα σχήματα που ακολουθούν παρουσιάζεται η αξιοπιστία ενός μηχανικού συστήματος αερισμού με ανάκτηση θερμότητας με μέση ποιότητα κατασκευής και μέσο επίπεδο συντήρησης (Σχ. 1) και χαμηλό επίπεδο συντήρησης (Σχ. 2). Η αξιοπιστία εκφράζεται ως το κλάσμα μεταξύ 0 και 1 που αντιστοιχεί στην πιθανότητα του συστήματος να μην πληροί τις καθορισμένες απαιτήσεις στα αντίστοιχα χρονικά διαστήματα.

Αξιοπιστία σημαίνει: o Διασφάλιση της επιθυμητής ροής αέρα υπό διάφορες κλιματικές συνθήκες o Διασφάλιση της επιθυμητής ροής αέρα κατά τον χρόνο ζωής του συστήματος

Έλεγχος Ποιότητας Εγκαταστάσεων

Η παρακολούθηση αποτελεί το μέσο διασφάλισης ενός δεδομένου επιπέδου ποιότητας και αξιοπιστίας. Σύμφωνα με τις οδηγίες 1-1996 της ASHRAE η παρακολούθηση (commissioning) είναι μια διαδικασία διασφάλισης ότι τα συστήματα είναι σχεδιασμένα, με ελεγχόμενη λειτουργία και συντήρηση, ώστε να συμμορφώνονται στις απαιτήσεις σχεδιασμού. Για αυτό η παρακολούθηση πρέπει να ενσωματώνεται σε μια συνολική δομή ελέγχου ποιότητας, από την φάση σχεδιασμού μέχρι την φάση λειτουργίας. Αυτή η δομή του ελέγχου ποιότητας είναι το Μοντέλο Ελέγχου Ποιότητας Εγκαταστάσεων Κλίματος (Model Quality Control Climate Installations - MQC) Ο σκοπός του MQC είναι ο έλεγχος των συνολικών διεργασιών, περιλαμβάνοντας τις προδιαγραφές, τον σχεδιασμό, την κατασκευή, την παράδοση και την λειτουργία. Επικεντρώνεται στην αποφυγή αστοχιών σε κάθε φάση και κατάσταση λειτουργίας.

Το Μοντέλο Ελέγχου Ποιότητας εγκαταστάσεων ρύθμισης κλίματος (MQC) είναι ένα εργαλείο ελέγχου του συνόλου των διεργασιών που απαιτούνται για την δημιουργία των απαραίτητων εγκαταστάσεων / συστημάτων στα κτήρια. Περιλαμβάνει όλες τις τεχνικές και δράσεις που απαιτούνται για την υλοποίηση ενός καθορισμένο επίπεδου ποιότητας. Το επίπεδο ποιότητας πρέπει να καθορίζεται επακριβώς. Στα πλαίσια αυτά «ποιότητα» σημαίνει ότι η απόδοση που επιτυγχάνεται ικανοποιεί τις απαιτούμενες και επακριβώς καθορισθείσες απαιτήσεις του χρήστη του κτιρίου, περιλαμβανόμενων του προϋπολογισμού και του χρόνου κατασκευής, όπως επίσης και όλων των τεχνικών παραμέτρων. Το Μοντέλο Ελέγχου Ποιότητας εγκαταστάσεων ρύθμισης κλίματος (MQC) επικεντρώνεται: o στην αποφυγή αστοχιών σε όλες τις φάσεις, από τον προγραμματισμό κατασκευής, μέχρι την λειτουργία και την συντήρηση o στη διασφάλιση της αξιοπιστίας για καθορισμένα χρονικά διαστήματα

Το Μοντέλο Ελέγχου Ποιότητας εγκαταστάσεων ρύθμισης κλίματος (MQC) δεν είναι μόνο για τους συμβούλους και τους εγκαταστάτες ή τους κατασκευαστές. Όλοι οι μετέχοντες στην αλυσίδα παραγωγής της βιομηχανίας κατασκευής του κτιρίου πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το MQC. Επίσης ο χρήστης ή ο ιδιοκτήτης του κτιρίου πρέπει να έχει υπόψη του το γεγονός ότι η ευθύνη του εκτείνεται πέρα από τις οικονομικές παραμέτρους. Αυτό κατέχει σημαντικό ρόλο κατά τη φάση προγραμματισμού, όπου καθορίζονται οι απαιτήσεις απόδοσης , οι οποίες με την σειρά τους «μεταφράζονται» από τους μελετητές των συστημάτων σε τεχνικό σχεδιασμό και τεχνικές προδιαγραφές.

Η δομή του Μοντέλου Ελέγχου Ποιότητας (MQC)

Το μοντέλο ελέγχου ποιότητας (MQC) είναι ένα γενικό μοντέλο που είναι εφαρμόσιμο σε όλων των ειδών τις διεργασίες (κτίρια, κτιριακές υποδομές, βιομηχανικές εγκαταστάσεις κλπ). Για την περίπτωση των συστημάτων αερισμού είναι δυνατόν να εφαρμοστεί ένα σύστημα MQC είτε για όλο το σύστημα υβριδικού αερισμού, είτε για επιμέρους τμήματα ή στοιχεία. Το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του MQC των συστημάτων αερισμού είναι ότι η δομή αυτών ακολουθεί όλες τις φάσεις του κτιρίου και των λειτουργιών του. Αυτό δίνει την δυνατότητα να ληφθεί ένας αριθμός στρατηγικών αποφάσεων κατά την φάση κατασκευής του κτιρίου, και δίνει την δυνατότητα αξιολόγησης για το αν ένα σύστημα αερισμού πληροί τους στόχους και τις απαιτήσεις, όπως αυτοί καθορίζονται στην φάση προγραμματισμού.

Επειδή η συνολική ποιότητα καθορίζεται από επιμέρους παραμέτρους (όχι μόνο τεχνικές αλλά και οικονομικές, οργανωσιακές και επικοινωνιακές παραμέτρους). Δέκα διαφορετικές παράμετροι ελέγχου ποιότητας μπορούν να διακριθούν. Κατ΄ αυτόν τον τρόπο μπορεί να συνταχθεί ο επονομαζόμενος πίνακας ποιότητας. Στον οριζόντιο άξονα του πίνακα ποιότητας καταχωρούνται οι φάσεις των διεργασιών: Ι: προργαμματισμός ΙΙ: σχεδιασμός, ΙΙΙ: υλοποίηση/εφαρμογή, ΙV: κατασκευή, V: λειτουργία. Στον κατακόρυφο άξονα του πίνακα καταχωρούνται οι δέκα διακριτές παράμετροι ελέγχου ποιότητας: 0: γενικά, 1: οργάνωση, 2: επικοινωνία και συνεργασία, 3: απαιτήσεις και προδιαγραφές, 4: μέσα, 5: αγορές και προμήθειες, 6: χρόνος, 7: οικονομικά θέματα, 8: υλοποίηση 9: εμπειρία. Τα κύρια κελιά του πίνακα θα αναφέρονται στα υπόλοιπα κελιά. Αυτά τα κελιά δείχνουν τα θέματα και τα επιμέρους θέματα που εξετάζονται. Αυτά τα (επιμέρους) θέματα αναλύονται περαιτέρω σε επιμέρους φύλλα αναλυτικών καταγραφών (specification sheets), όπως συνοπτικά φαίνεται στο Σχήμα 3.

Όταν χρησιμοποιείται το MQC, ή συντάσσεται ένα κείμενο ή έγγραφο με βάση τη δομή του MQC, δεν είναι απαραίτητο (και συχνά δεν είναι εφικτό) να συμπληρωθούν όλα τα κελιά. Αλλά όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες μπορούν να καταγραφούν και να αποθηκευτούν σε ένα κελί με λογικό τρόπο, σε συνδυασμό με την συμπλήρωση φύλλων λεπτομερειών (ή αναλυτικών καταγραφών). Συχνά αυτές οι πληροφορίες εκτείνονται σε δύο ή περισσότερες φάσεις και κατά συνέπεια και σε αρκετά φύλλα λεπτομερών καταγραφών (specification sheets), ανάλογα με τις φάσεις και/ ή τις παραμέτρους ελέγχου ποιότητας. Είναι σημαντικό να αναλυθεί ακριβώς για ποια φάση και για ποια ακριβώς παράμετρο ποιότητας είναι απαραίτητες οι πληροφορίες. Κατά συνέπεια είναι σημαντικό να γνωρίζει κανείς την σημασία κάθε διαφορετικής παραμέτρου ελέγχου ποιότητας

Κόστος

Η εφαρμογή του Μοντέλου Ελέγχου Ποιότητας (MQC) για τα συστήματα αερισμού δεν σημαίνει ότι τα συστήματα αερισμού που θα προκύψουν για το κτήριο θα είναι ακριβότερα. Στην αρχή η εφαρμογή του απαιτεί επιπλέον προσπάθεια και κόστος, που από την φύση τους εμπεριέχονται –είναι σύμφυτες- σε όλες τις νέες μεθοδολογίες και τεχνολογίες. Παρά ταύτα, εισάγει μια έννοια ενός υψηλού και επακριβώς καθορισμένου σχεδιασμού αερισμού με υψηλή ποιότητα που τελικά θα εξοικονομήσει ενέργεια και χρόνο. Η επίδραση στο κόστος επένδυσης μπορεί να είναι είτε θετική, είτε αρνητική. Ο έλεγχος ποιότητας απαιτεί επιπλέον μετρήσεις και σημεία ελέγχου σε μια εγκατάσταση. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε νέες δαπάνες ή σε αύξηση του προϋπολογισμού της επένδυσης. Αυτά θα αποσβεστούν κατά τη φάση λειτουργίας. Η μείωση των απρόβλεπτων εργασιών συντήρησης και επισκευών (π.χ. αστοχία, παράπονα δυσλειτουργίας) εξαιτίας της λεπτομερούς επιθεώρησης και ορθά σχεδιασμένης συντήρησης, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις κόστους.

Παρακολούθηση των συστημάτων Υβριδικού Αερισμού στα πλαίσια του Μοντέλου Ελέγχου Ποιότητας Η δομή των Μοντέλων Έλεγχου Ποιότητας (MQC) παρέχουν μια βάση εφαρμογής οργανωμένης παρακολούθησης (commissioning) στα πλαίσια μιας διαδικασίας παραγωγής. Μέσα στα κελιά του πίνακα μπορούν να βρεθούν όλα εκείνα τα στοιχεία που θα επιλεγούν για την παρακολούθηση αυτή. Τα φύλλα λεπτομερών καταγραφών (Specification Sheets) μπορούν να αποτελέσουν την βάση. Για τον υβριδικό αερισμό πρέπει να ληφθούν υπόψη τα παρακάτω σημεία στις διάφορες φάσεις σχεδιασμού.

Ι. Φάση προγραμματισμού: Ο καθορισμός των απαιτήσεων με άμεσο και με έμμεσο τρόπο είναι πολύ σημαντικός Ο άμεσος καθορισμός έχει την έννοια ότι για να υπάρχει ορθή παρακολούθηση – εποπτεία (commissioning) πρέπει να υπάρχουν οι κατάλληλες προδιαγραφές, αλλά και ο ιδιοκτήτης του κτιρίου να γνωρίζει τι απαιτεί και τι λαμβάνει, π.χ. οι προδιαγραφές της εγκατάστασης πληρούν τις απαιτήσεις του. Φυσικά όλες οι απαραίτητες πρόνοιες για την παρακολούθηση (χρειάζονται κυρίως στην φάση IV και V), πρέπει να καθοριστούν στην φάση του προγραμματισμού. Οι προδιαγραφές των επιμέρους τμημάτων των εγκαταστάσεων καθώς και οι πρόνοιες επισκευής και καθαρισμού, πρέπει να προσεχθούν ιδιαίτερα. Αυτό δείχνει την σημασία της χρήσης του MQC στην παρακολούθηση: αν δεν προβλεφθούν εγκαίρως τα παραπάνω στοιχεία παρακολούθησης στη φάση προγραμματισμού (όπως, εξισορρόπηση, μετρήσεις και σημεία ελέγχου, πρόβλεψη καθαρισμού και συντήρησης), τότε η παρακολούθηση θα αποδειχθεί αδύνατη στα επόμενα στάδια.

ΙΙ. Φάση βασικού σχεδιασμού

Στην φάση σχεδιασμού εξετάζονται όλες οι απαραίτητες πρόνοιες για την παρακολούθηση που πρέπει να ληφθούν υπόψη στον τελικό σχεδιασμό και στις προδιαγραφές. Καθώς τα υβριδικά συστήματα έχουν την επιλογή λειτουργίας (mode) μηχανικού και φυσικού αερισμού, η παραδοσιακή προσέγγιση των μηχανολογικών συστημάτων (HVAC) δεν είναι αρκετή. Μόνο η ενιαία αντιμετώπιση σχεδιασμού του κτιρίου και συστημάτων HVAC μπορεί να μπορεί να οδηγήσει σε ένα αποτελεσματικό σύστημα υβριδικού σχεδιασμού. Τα μελλοντικά συστήματα (υβριδικού) αερισμού εκτιμάται ότι θα έχουν χαμηλές πτώσης πίεσης στο δίκτυο ροής τους, θα είναι ρυθμιζόμενα με βάσει τις ανάγκες του χρήστη (demand-controlled) και θα αξιοποιούν όπου είναι δυνατόν τις φυσικές δυνάμεις ροής. Τα χαρακτηριστικά όμως αυτά κάνουν ταυτόχρονα τα συστήματα αυτά ευαίσθητα στις διαταραχές της ροής, σε προβλήματα ρύθμισης της ροής, στην ρύθμιση των συστημάτων ελέγχου και στους αισθητήρες, καθώς και στις περιβαλλοντικές επιδράσεις. Η ανάλυση αυτών των ευαισθησιών είναι πολλή χρήσιμη αν γίνει στην φάση σχεδιασμού. Μόνο μετά από αυτό μπορούν να επιλεγούν τα κατάλληλα εξαρτήματα του δικτύου που πληρούν το σύνολο των απαιτήσεων της φάσης λειτουργίας.

ΙΙΙ. Λεπτομερής σχεδιασμός και αξιολόγηση σχεδιασμού

Ίδιαίτερη προσοχή απαιτείται για την τελική επιλογή του εξοπλισμού και των εξαρτημάτων και των απαιτήσεων που αυτά έχουν, ώστε να εξασφαλίζεται απρόσκοπτη συντήρηση και καθαρισμός. Στην περίπτωση του υβριδικού αερισμού πρέπει να επιλεγούν οι κατάλληλες λύσεις στις όψεις του κτιρίου ώστε να μην καταστρέφονται και να μην απορυθμίζονται οι μηχανισμοί ελέγχου

VI. Φάση κατασκευής

Στην φάση αυτή γίνεται και η κυρίως επίβλεψη – παρακολούθηση του έργου. Αυτό σημαίνει ότι η οργάνωση της επίβλεψης πρέπει να γίνει σωστά, π.χ. ο καθορισμός των αρμοδιοτήτων, ποιος κάνει τι, ο επιβλέπων, οι εγκαταστάτες, οι υπεργολάβοι κλπ. Πρέπει να τονιστεί ότι χρειάζεται επίβλεψη των συστημάτων αερισμού και μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής, για σημαντικό χρονικό διάστημα ώστε να οργανωθεί και να βαθμονομηθεί (καλιμπραριστεί) όλο το σύστημα για όλες τις κλιματικές συνθήκες.

Η καινοτομική και σύνθετη φύση του υβριδικού σχεδιασμού για ένα συγκεκριμένο συνδυασμό συνθηκών, ενέχει τον κίνδυνο να παραβλεφθούν σημαντικές παράμετροι επιλογής, ή λάθος επιλογές, ή να αγνοηθούν άλλα προβλήματα τα οποία θα εντοπιστούν εύκολα στην φάση της επίβλεψης, αλλά τότε βέβαια θα επιβαρύνουν το κόστος. Για τον λόγο αυτό πρέπει να υπάρχει πρόβλεψη κάλυψης του τυχόν επιπλέον κόστους των απαιτούμενων τροποποιήσεων. Αυτό ισχύει σε όλα τα κτίρια αλλά ιδίως στα υβριδικά, λόγω της καινοτομικής φύσης αυτής της τεχνολογίας.

V. Λειτουργία και Συντήρηση

Στην φάση λειτουργίας, η διαρκής παρακολούθηση πραγματοποιείται έτσι ώστε να διασφαλιστεί η συνεχής λειτουργία των συστημάτων για όλο το διάστημα λειτουργίας τους. Παρά το ότι μετά την φάση κατασκευής του κτιρίου παύει να υπάρχει η οργάνωση και η διαχείριση της φάσης κατασκευής, η οργάνωση της διαρκούς παρακολούθησης (commissioning) των συστημάτων μπορεί να περιγραφεί, συντάσσοντας ένα σχετικό εγχειρίδιο. Επειδή τα συστήματα υβριδικού αερισμού είναι εξοπλισμένα με ένα (συνήθως πολύπλοκο) σύστημα ελέγχου, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην τεκμηρίωση και στις οδηγίες που παρέχονται στο προσωπικό λειτουργίας και συντήρησης. Καθώς το σύστημα υβριδικού αερισμού αποτελείται από δύο καταστάσεις λειτουργίας (modes): μηχανικό και φυσικό αερισμό, το πρόγραμμα καθαρισμού και συντήρησης πρέπει να καλύπτει τόσο τα συστήματα HVAC όσο και τα δομικά στοιχεία του κτιρίου που σχετίζονται με τον αερισμό (κουφώματα, θυρίδες κλπ). Ενδεικτικά παραδείγματα παρουσιάζονται στο σχήμα 4.

 
 Τεχνικά Θέματα
Ηλεκτρονικό σύστημα καθοδικής προστασίας για μπόιλερ και δοχεία νερού
Αντλίες θερμότητας
Των κ. Ιωάννη Θ. Αραβανή*, Θεοφάνη Ι. Αραβανή**, Τρύφωνα - Χρυσοβαλάντη Ι. Αραβανή***
Εξοικονόμηση στη θέρμανση μέσω αντλιών θερμότητας
Μονοθερμ Δ. ΚΡΕΣΤΑ – Β. ΚΡΕΣΤΑΣ Ο.Ε.
Αντλίες Θερμότητας Η σύγχρονη συμφέρουσα πρόταση
Θέρμανση... χωρίς πετρέλαιο!
Αλλαγές στην αξιολόγηση Κλιματιστικών και Ανεμιστήρων Δροσισμού
Αυτοματισμός: Εξελιγμένες λύσεις κατανομής δαπανών
Πρότυπα ΕΛΟΤ και Σήματα Συμμόρφωσης
ΘΕΡΜΑΝΣΗ: Επιτοίχιος λέβητας αερίου συμπύκνωσης
© ΤΕΧΝΟΕΚΔΟΤΙΚΗ  | Όροι χρήσης  | Πληροφορίες