Ηλιακοί θερμοσίφωνες: Οι παγκόσμιοι πρωταθλητές στην απόδοση ενέργειας

Οι ηλιακοί θερμοσίφωνες είναι η πιο διαδεδομένη εφαρμογή ηλιακής ενέργειας και, σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Ενέργειας (International Energy Agency [IEA]), υπάρχουν σήμερα περισσότερες από 250 εκατομμύρια εγκαταστάσεις σε όλο τον κόσμο.

Άρθρο του κ. Κώστα Τραβασάρου, προέδρου της Solar Heat Europe (έντυπο τεύχος Απριλίου 2022)

Η οικονομία, η ασφάλεια και η εύκολη εγκατάσταση είναι τα κύρια πλεονεκτήματα του ηλιακού θερμοσίφωνα, τα οποία εκτιμούν διαχρονικά οι καταναλωτές. Το σύστημα αυτό μετατρέπει τη δωρεάν ηλιακή ενέργεια σε θερμότητα για παραγωγή ζεστού νερού χρήσης, ενώ όταν η ηλιακή ενέργεια δεν επαρκεί, συνήθως χρησιμοποιείται ενσωματωμένη ηλεκτρική αντίσταση. Ο βαθμός απόδοσης του ηλιακού θερμοσίφωνα για τη συμβατική ενέργεια που καταναλώνει (λαμβάνοντας υπόψη την κατανάλωση της εφεδρικής πηγής) ξεπερνά το 800%.

Στη χώρα μας η εγκατάσταση ηλιακών ξεκίνησε το 1974, και έκτοτε καταγράφεται μια ιδιαίτερα επιτυχημένη πορεία. Οι βιομηχανίες και οι βιοτεχνίες του κλάδου εκπροσωπούνται από την Ένωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας (ΕΒΗΕ). Η ελληνική αγορά ηλιακών συστημάτων το 2021 αριθμούσε 350.000 τ.μ. συλλεκτών, ενώ το σύνολο των εγκατεστημένων και σε λειτουργία συστημάτων έφτανε τα 5 εκατ. τ.μ.

Η ηλιακή ενέργεια που αξιοποιείται ξεπερνά τις 3 TWh, υποκαθιστώντας πολλαπλάσια πρωτογενή ενέργεια που θα ήταν απαραίτητη για την ηλεκτροπαραγωγή. Με βάση τις τιμές του 2020, τα νοικοκυριά εξοικονομούσαν 500 εκατ. ευρώ το χρόνο.

Επιπρόσθετα, το όφελος για το περιβάλλον είναι τεράστιο, καθώς αποφεύγεται η έκλυση πάνω από 3 εκατ. τόνων CO2. Εύλογα, με τις σημερινές τιμές ενέργειας, το κέρδος είναι πολύ μεγαλύτερο και η απόσβεση της δαπάνης αγοράς και εγκατάστασης γίνεται σε λιγότερο από δύο χρόνια. Πρόκειται ίσως για την καλύτερη επένδυση που μπορεί να κάνει ένα νοικοκυριό. Το όφελος πηγαίνει κατευθείαν στην τσέπη του καταναλωτή και όχι σε εταιρείες παροχής ρεύματος ή αερίου, ούτε σε επενδυτές ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών πάρκων.

Ακόμη, με την εγκατάσταση κάθε ηλιακού θερμοσίφωνα αποτρέπονται εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ανάλογες με αυτές που εκπέμπει ένα μέσο οικογενειακό αυτοκίνητο.

H ενίσχυση εισαγόμενων τεχνολογιών και καυσίμων αυξάνει το ενεργειακό έλλειμμα, και θα έπρεπε να στραφούμε κυρίως στην ανάπτυξη πολλαπλάσια αποδοτικών λύσεων για τους Έλληνες και το περιβάλλον.

Αν, για παράδειγμα, εφαρμοστεί ένα πρόγραμμα αντικατάστασης ηλεκτρικών θερμοσιφώνων με ηλιακούς, όπως έχει προτείνει η Ένωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας, μέχρι το 2030 θα διπλασιαστεί ο αριθμός των νοικοκυριών που θα επωφελούνται, καλύπτοντας πλέον το 65% της αγοράς. Με αυτό το μέτρο θα αποφεύγεται κάθε χρόνο η εισαγωγή 1.250 εκατ. κυβικών φυσικού αερίου, συμβάλλοντας στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της χώρας.

Άλλες εφαρμογές

Οι εγκαταστάσεις θερμικών ηλιακών συστημάτων σε ξενοδοχεία και βιομηχανίες για την κάλυψη θερμικών και ψυκτικών φορτίων έχουν, μέχρι σήμερα, μικρό ποσοστό πωλήσεων. Η αξιοποίηση της ηλιακής θέρμανσης αυξάνεται αργά, παρότι αυτή μπορεί να καλύψει το 20-70% των αναγκών του ξενοδοχειακού και του βιομηχανικού κλάδου.

Γι’ αυτό, οι εν λόγω εφαρμογές πρέπει να διαδοθούν στο ευρύ κοινό με ταχείς ρυθμούς, καθώς αποτελούν απαραίτητο στοιχείο για τους μεσοπρόθεσμους στόχους απανθρακοποίησης. Η δυνητική αγορά είναι πολύ μεγάλη, ενώ αποτελεί εφαλτήριο για την ενίσχυση των εξαγωγών προϊόντων και τεχνολογίας.

Αξιοσημείωτο είναι ότι τα ηλιακά συστήματα για θέρμανση και ζεστό νερό έχουν μεγαλύτερη απόδοση και χαμηλότερο κόστος από άλλες τεχνολογίες, ενώ απαιτούν πολύ μικρότερη επιφάνεια από τα φωτοβολταϊκά για την ίδια παραγωγή ενέργειας.

Ειδικά για το ζεστό νερό χρήσης, θα απαιτούνταν 4,5 φορές μεγαλύτερη επιφάνεια φωτοβολταϊκών για την επίτευξη του ίδιου αποτελέσματος. Ειδικά σε κτίρια όπου δεν υπάρχει επαρκής χώρος, όπως είναι οι πολυκατοικίες, πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στους ηλιακούς θερμοσίφωνες.

Θέσεις εργασίας και επενδύσεις

Τα επόμενα χρόνια θα δημιουργηθούν πολλές χιλιάδες θέσεις εργασίας, τόσο στην παραγωγή και διανομή όσο και στην εγκατάσταση και συντήρηση υβριδικών συστημάτων με βάση τα θερμικά ηλιακά. Οι επιχειρήσεις του κλάδου επενδύουν δυναμικά σε νέο εξοπλισμό και εγκαταστάσεις, καθώς επίσης σε έρευνα και καινοτομία.

Η ψηφιοποίηση της παραγωγής και των προϊόντων είναι η νέα μεγάλη πρόκληση, που θα δώσει τη δυνατότητα οι ηλιακοί θερμοσίφωνες να ενταχθούν στα έξυπνα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας (χάρη στη δεξαμενή και στην ενσωματωμένη αντίσταση), παρέχοντας υπηρεσίες ευελιξίας και διαχείρισης της ζήτησης.

Ποιότητα και κυκλική οικονομία

Η πιστοποίηση των ηλιακών συστημάτων με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα και το σήμα ποιότητας solarkeymark που φέρουν 80 «οικογένειες» ελληνικών συλλεκτών, εξασφαλίζουν την απόδοση και την αξιοπιστία τους. Η παραγωγή και οι πρώτες ύλες προέρχονται από την Ευρώπη και είναι ανακυκλώσιμες, χωρίς να απαιτούνται σπάνιες γαίες ή εξάρτηση από τρίτες χώρες.

Εξαγωγές

Με διαβατήριο την υψηλή ποιότητα και την αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων, το 70% της ελληνικής παραγωγής εξάγεται σήμερα σε όλο τον κόσμο, από τη Νότια Κορέα έως τη Νότια Αμερική, και από τις ΗΠΑ μέχρι την Αυστραλία και τη Νότια Αφρική και, φυσικά, στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο.

Η Ένωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ευρώπη, κατέχοντας παράλληλα, μέσω των εκπροσώπων της, την προεδρία της Solar Heat Europe / European Solar Thermal Industry Federation (SHE) και της CEN TC-312 (τεχνική επιτροπή ευρωπαϊκών προτύπων για την ηλιακή ενέργεια), καθώς και τη διεύθυνση του Solarkeymark Network (πιστοποίηση ποιότητας).

Ελέγξτε επίσης

Οφέλη από τη χρήση ηλιακών θερμοσιφώνων

Eίναι γνωστό ότι ο ηλιακός θερμοσίφωνας αποτελεί ένα ενεργητικό ηλιακό σύστημα το οποίο ζεσταίνει νερό …

Τα Περιοδικά μας