Η αντικατάσταση ενός λέβητα αερίου ή μιας ξυλόσομπας με αντλία θερμότητας συμβάλλει δραστικά στην μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, σύμφωνα με νέα έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αντλιών Θερμότητας (European Heat Pump Association [EHPA]). Οι δύο βασικοί ρύποι που σχετίζονται με τη θέρμανση και την ψύξη κατοικιών είναι:
α) Τα οξείδια του αζώτου (NOx), τα οποία επιδεινώνουν τις αναπνευστικές παθήσεις.
β) Τα αιωρούμενα σωματίδια με διάμετρο μικρότερη από 2,5μm (particulate matter [PM] 2,5), τα οποία δεν μπορούν να φιλτραριστούν από τους πνεύμονες και οδηγούν σε πλήθος ασθενειών και σε αυξημένο κίνδυνο θανάτου.
Η αντικατάσταση ενός λέβητα αερίου με αντλία θερμότητας μειώνει τη σχετική ρύπανση από NOx κατά 75%, ενώ η αντικατάσταση μιας ξυλόσομπας με αντλία θερμότητας μειώνει τα PM2,5 κατά 99%.
«Το να έχεις μια ρυπογόνα πηγή θέρμανσης στο σπίτι βλάπτει σημαντικά τον οργανισμό σου», δηλώνει ο γενικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αντλιών Θερμότητας κ. Πόλ Κέννυ, και συμπληρώνει: «Η ταχύτερη διάδοση των αντλιών θερμότητας, με έμφαση στην υποστήριξη των φτωχότερων πολιτών, ενισχύει την ευημερία των ανθρώπων και τους προετοιμάζει για ένα μέλλον που θα είναι αναπόφευκτα χωρίς ορυκτά καύσιμα».
Τα 23,2 εκατομμύρια αντλίες θερμότητας που έχουν εγκατασταθεί μέχρι σήμερα στην Ευρώπη για θέρμανση χώρων, μειώνουν κατά 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως το κόστος που συνεπάγεται η ατμοσφαιρική ρύπανση. Η θετική επίδραση είναι μεγαλύτερη σε χώρες όπου η θέρμανση βασίζεται κυρίως στο ξύλο, όπως είναι η Φινλανδία, οι Βαλτικές χώρες (Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία) και η Πολωνία.
Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτύχει το στόχο της εγκατάστασης 60 εκατομμυρίων αντλιών θερμότητας έως το 2030, θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν 8,9 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως από δαπάνες υγείας που σχετίζονται με την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Σύμφωνα με την έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης Αντλιών Θερμότητας, για να επιτευχθεί αυτό το όφελος για την υγεία και την οικονομία των Ευρωπαίων πολιτών, πρέπει να επιταχυνθεί η διάδοση των αντλιών θερμότητας. Τα τελευταία στοιχεία της Ένωσης δείχνουν αύξηση 9% στις πωλήσεις αντλιών θερμότητας στο πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σύγκριση με το ίδιο διάστημα του 2024. Ωστόσο, οι συνολικές πωλήσεις για το 2024 μειώθηκαν κατά 22% σε σχέση με το 2023.
Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για παροχή στήριξης από την ΕΕ στην προώθηση αυτής της κρίσιμης λύσης για τη θέρμανση και ψύξη.
Στις αρχές του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δημοσιεύσει τη «Στρατηγική Θέρμανσης και Ψύξης» και το «Σχέδιο Δράσης για τον Ηλεκτρισμό», που αποτελούν ευκαιρίες για θέσπιση μέτρων ενίσχυσης της χρήσης αντλιών θερμότητας. Καθοριστικής σημασίας είναι επίσης, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Αντλιών Θερμότητας, η εφαρμογή του νέου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ 2), που θα επιβάλλει φόρο άνθρακα για τα κτίρια από το 2027, καθώς και οι ήδη συμφωνημένοι κλιματικοί και ενεργειακοί νόμοι για το 2030.
