Οι συνεχείς τεχνολογικές εξελίξεις, η επικινδυνότητα της χρήσης ψυκτικών μέσων, καθώς και το ελλιπές νομοθετικό πλαίσιο, συνθέτουν μια ιδιάζουσα πραγματικότητα για το επάγγελμα του ψυκτικού. Το περιοδικό «Θερμοϋδραυλικός» επικοινώνησε με τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας Ψυκτικών Ελλάδος (ΟΨΕ) κ. Δημήτρη Κοντούσια, ο οποίος αναδεικνύει τα προβλήματα του επαγγέλματος και παρουσιάζει τις πρωτοβουλίες της Ομοσπονδίας για την ενίσχυσή του.
Συνέντευξη στο Γιώργο Μουσλή
– Από το 2023 βρίσκεστε στο «τιμόνι» της Ομοσπονδίας, ενώ και τα προηγούμενα χρόνια συμμετείχατε ενεργά στο διοικητικό συμβούλιο. Ποια είναι σήμερα η συνολική εικόνα της ΟΨΕ σε επίπεδο σωματείων, συμμετοχής των μελών και δράσεων;
– Η διοίκηση της Ομοσπονδίας έχει καταφέρει με ενέργειες και ενημερώσεις να βρίσκεται στο πλευρό των συναδέλφων. Δίνουμε το «παρών» με φυσική παρουσία στις γενικές συνελεύσεις των σωματείων και σε σχετικές δράσεις που διοργανώνονται. Τα τελευταία χρόνια μπορέσαμε να αυξήσουμε τα μέλη της Ομοσπονδίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα από εκεί που είχαμε τρεις αντιπροσώπους στην Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδας (ΓΣΕΒΕΕ), να μετράμε αυτή τη στιγμή πέντε.
– Ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα που απασχολούν τον κλάδο είναι η θεώρηση των αδειών των επαγγελματιών ψυκτικών. Ποια είναι τα νεότερα δεδομένα γύρω από αυτό το θέμα; Πού εντοπίζετε τα αίτια της καθυστέρησης και ποια είναι η δική σας εκτίμηση για το χρόνο και τον τρόπο που θα δοθεί μια οριστική λύση;
– Για το συγκεκριμένο θέμα έχουμε ασχοληθεί αρκετά ως Ομοσπονδία. Επειδή τυχαίνει να είμαι μέλος του προεδρείου της Γσεβεε, καταφέραμε σε συνεννόηση με τα υπόλοιπα τεχνικά επαγγέλματα να δημιουργήσουμε μέσω της Συνομοσπονδίας μια επιτροπή τεχνικών επαγγελμάτων, προκειμένου να ενισχύσουμε τη φωνή μας.
Έχουμε κάνει κάποιες προσπάθειες ώστε όλοι μαζί να διεκδικήσουμε τη θεώρηση των αδειών, γιατί αυτή τη στιγμή είμαστε όλοι στον αέρα. Εδώ και 6 χρόνια πηγαίνουμε από παράταση σε παράταση. Ειλικρινά δεν καταλαβαίνουμε πραγματικά τον λόγο που συμβαίνει αυτό. Η θεώρηση των αδειών θα επιφέρει έσοδα στο κράτος, διότι υπάρχει ένα παράβολο για να θεωρηθεί η άδεια.
Προσωπικά πιστεύω πως κάτι κρύβει αυτή η καθυστέρηση. Δεν ξέρω πού θα καταλήξει, δεν ξέρω γιατί απαξιώνουν τους επαγγελματίες. Μπορεί να θελήσουν κάποια στιγμή να καταργήσουν και τις άδειες, κάτι το οποίο θα είναι καταστροφικό. Αυτό που έχω να σας πω είναι ότι έχει οριστικοποιηθεί μια συνάντηση στο Υπουργείο Ανάπτυξης με την επιτροπή τεχνικών επαγγελμάτων μέσω της ΓΣΕΒΕΕ για τις 27 Ιανουαρίου. Ο σκοπός της συνάντησης είναι να μπορέσουμε να συζητήσουμε το συγκεκριμένο ζήτημα με τον υπεύθυνο Υφυπουργό σε θέματα βιομηχανίας και τεχνικών επαγγελμάτων.
– Έχετε αναφερθεί επανειλημμένα στη σημασία της δημιουργίας ενός επίσημου μητρώου ψυκτικών. Υπάρχουν συγκεκριμένες εξελίξεις προς αυτή την κατεύθυνση; Τι συζητήσεις έχουν γίνει με την πολιτεία και ποια είναι τα βασικά εμπόδια που μέχρι σήμερα δεν επιτρέπουν την υλοποίησή του;
– Ήταν ένας από τους βασικούς στόχους που θέσαμε ως Ομοσπονδία, όταν ανέλαβα την τιμητική θέση του προέδρου, και για αυτό το θέμα έχουμε καταβάλει μεγάλη προσπάθεια. Ο κύριος λόγος είναι ότι δεν υπάρχει μητρώο σε κανένα τεχνικό επάγγελμα. Σύμφωνα με το Υπουργείο, το μόνο μητρώο που έχει ξεκινήσει να υλοποιείται αφορά τους ανελκυστήρες.
Ωστόσο το δικό μας επάγγελμα είναι το πιο αυστηρό σε περιβαλλοντικούς όρους, διότι διαχειριζόμαστε ψυκτικά υγρά: το γνωστό φρέον, που μολύνει πάρα πολύ το περιβάλλον. Ενώ το μητρώο είναι μια διαδικασία αρκετά απλή, δυστυχώς –και σε αυτή την περίπτωση– είναι κάτι που δεν καταλαβαίνω γιατί δεν εφαρμόζεται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα –όχι μόνο για εμάς, αλλά για όλα τα τεχνικά επαγγέλματα– να μπορεί ο οποιοσδήποτε να δηλώσει ψυκτικός, ηλεκτρολόγος, καυστηρατζής και ούτω καθ’ εξής.
Από όσο γνωρίζουμε, αυτό που συμβαίνει στις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης είναι ότι φρέον και υλικά επισκευής ή εγκατάστασης ψυκτικών μηχανημάτων μπορεί να αγοράζει και να τα χρησιμοποιεί μόνο αδειοδοτημένος και πιστοποιημένος ψυκτικός. Δυστυχώς αυτή την στιγμή στην Ελλάδα μπορεί ο οποιοσδήποτε να πάει και να αγοράσει όσο φρέον θέλει.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να διογκώνεται το πρόβλημα, να αυξάνεται το παραεμπόριο, να χάνει φόρους το κράτος και εμείς να χάνουμε την αξία μας. Στη χώρα μας εισέρχεται παράνομο ψυκτικό υγρό και το αγοράζει ο οποιοσδήποτε, ενώ εμείς ακολουθούμε πιστά το γράμμα του νόμου.
Σκεφτείτε πως ενώ το ψυκτικό υγρό κοστίζει 40 ευρώ το κιλό, μπορεί να το προμηθευτεί κάποιος παράνομα με μόλις 20 ευρώ. Όπως καταλαβαίνετε, αυτό σημαίνει πρακτικά ότι οι νόμιμοι ψυκτικοί είμαστε εκτός αγοράς. Στόχος μας, λοιπόν, είναι να ελέγξουμε την ασύστολη παράνομη εργασία.
– Σε συνεργασία με το Κέντρο Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης (Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ.) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και με το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης της ΓΣΕΒΕΕ υλοποιήσατε πρόγραμμα επαγγελματικής κατάρτισης για ψυκτικούς. Σε ποια φάση βρίσκεται το πρόγραμμα και πόσο σημαντική θεωρείτε τη διαρκή επιμόρφωση σε μια εποχή που η τεχνολογία και η νομοθεσία αλλάζουν διαρκώς;
– Αυτό είναι ένα πρόγραμμα για το οποίο είχαμε πρωτοαναφερθεί όταν αναλάβαμε τα ηνία της ομοσπονδίας το 2023. Κάναμε μια πρώτη συνάντηση με το Υπουργείο Ανάπτυξης τον Μάρτιο εκείνης της χρονιάς, λίγες μέρες μετά την τραγωδία των Τεμπών.
Το αναφέρω αυτό διότι είχαμε ήδη προειδοποιήσει το Υπουργείο αναφορικά με την είσοδο των νέων φυσικών αερίων, τα οποία είναι άκρως εκρηκτικά. Τότε δεν είχαμε γίνει πλήρως μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ψυκτικών Area (Association of European Refrigeration Contractors), αλλά ενημερωνόμασταν σχετικά με τις εξελίξεις και τους νέους ευρωπαϊκούς Κανονισμούς που πρόκειται να έρθουν.
Θέλαμε να προλάβουμε τα χειρότερα· να καταρτιστούμε για να μην χάσουμε συναδέλφους. Δυστυχώς αυτό δεν συνέβη. Τα τελευταία δύο χρόνια είχαμε δύο τραγικά ατυχήματα με νεκρούς, και άλλα τρία ατυχήματα με τραυματίες. Το Υπουργείο έχει αδιαφορήσει έως και σήμερα που μιλάμε για αυτή την κατάσταση.
Εμείς ήρθαμε σε επικοινωνία με την ΓΣΕΒΕΕ στην οποία ανήκουμε ως Ομοσπονδία, ώστε να γίνει μέσω της Συνομοσπονδίας η θεωρητική κατάρτιση, και σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο στήσαμε ένα εργαστήριο κατάρτισης για ψυκτικούς.
Αυτή τη στιγμή το πρόγραμμα έχει χρηματοδότηση πάνω από 300 χιλιάδες ευρώ, από χορηγίες μεγάλων εταιρειών του κλάδου και από κάποια χρήματα που έχει καταβάλει η Ομοσπονδία, ώστε να βοηθήσει τον κλάδο να εκπαιδευτεί.
Το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης της ΓΣΕΒΕΕ είναι ένα από τα καλύτερα κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης. Και από το Σεπτέμβριο που ξεκίνησε το πρόγραμμα έχουν ήδη συγκροτηθεί 9 τμήματα και έχουν εκπαιδευτεί περίπου 200 συνάδελφοι. Το σημαντικό είναι πως το Φεβρουάριο θα ανακοινωθεί ότι για την κατάρτιση θα παρέχεται και επίσημη πιστοποίηση μέσω του Εθνικού Συστήματος Διαπίστευσης (Ε.ΣΥ.Δ.).
Επίσης αυτό το διάστημα ετοιμάζουμε ένα διαδικτυακό σεμινάριο που θα μπορέσουν να το παρακολουθήσουν όλοι οι συνάδελφοι από όλη την Ελλάδα, με χαμηλό κόστος. Στόχος μας είναι να επισημάνουμε τους κινδύνους που υπάρχουν στη χρήση των αερίων, τα οποία όπως προανέφερα είναι άκρως επικίνδυνα.
Από τη στιγμή που ένα γκαζάκι με 100 γραμμάρια προπάνιο μπορεί να καταστρέψει μια κουζίνα, σκεφτείτε πόσο επικίνδυνη είναι μια αντλία θερμότητας που διαθέτει ένα με ενάμισι κιλό φυσικού αερίου. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην εγκατάσταση και κυρίως στην επισκευή του μηχανήματος που επεμβαίνει στο ψυκτικό κύκλωμα.
– Εκτός από πρόεδρος της ΟΨΕ, συμμετέχετε και στο διοικητικό συμβούλιο της ΓΣΕΒΕΕ ως α’ αναπληρωτής γενικός γραμματέας. Ποιες είναι οι κοινές δράσεις ή πρωτοβουλίες της ΟΨΕ και της ΓΣΕΒΕΕ για τη στήριξη και την αναβάθμιση του επαγγέλματος του ψυκτικού; Πώς μπορεί αυτή η συνεργασία να αποφέρει απτά οφέλη στους επαγγελματίες;
–Μέσω της ΓΣΕΒΕΕ ήρθαμε πιο κοντά με τα υπόλοιπα τεχνικά επαγγέλματα και δημιουργήσαμε την επιτροπή για να μπορέσουμε να προωθήσουμε και άλλες δράσεις. Κάτι άλλο που προσπαθούμε να επιτύχουμε σε συνεργασία με τη ΓΣΕΒΕΕ είναι να εντάξουμε τον κλάδο σε ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα ΕΣΠΑ, έτσι ώστε να μπορέσουμε να αναβαθμίσουμε τις γνώσεις, τις πιστοποιήσεις μας και τον εξοπλισμό μας.
– Ποιες είναι οι βασικές προτεραιότητες και οι στόχοι που έχετε θέσει για το 2026; Σε ποια ζητήματα θα δώσετε μεγαλύτερη βαρύτητα και τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους επαγγελματίες ψυκτικούς;
– Βασικοί μας στόχοι είναι η εφαρμογή μητρώου ψυκτικών και η θεώρηση των αδειών. Αυτή τη στιγμή οι άδειες βρίσκονται στον αέρα και αντιμετωπίζουμε προβλήματα στους διαγωνισμούς, οι οποίοι δεν δέχονται τις άδειες που έχουν λήξει. Είναι πολλά τα προβλήματα που υπάρχουν…
Θα προσπαθήσουμε επίσης να είμαστε ακόμη πιο κοντά στους συναδέλφους μας. Διατηρούμε επαφές με μεγάλες εταιρείες ψύξης και κλιματισμού, και διοργανώνουμε σεμινάρια πανελλαδικά. Οι εταιρείες ενημερώνουν τους ψυκτικούς στα σωματεία για τα νέα προϊόντα και γενικότερα πάνω σε θέματα ψύξης και κλιματισμού.
Το Δ.Σ. της Ομοσπονδίας Ψυκτικών Ελλάδος
Πρόεδρος: Δημήτριος Κοντούσιας
Α’ αντιπρόεδρος: Ηλίας Σπυριδάκης
Β’ αντιπρόεδρος: Αναστάσιος Λυκίδης
Γενικός γραμματέας: Παντελής Χαβιαράς
Αν. γενικός γραμματέας: Νίκος Χουρσόγλου
Ταμίας: Στέφανος Τσοντάκης
Έφορος: Θεόδωρος Παπαγεωργίου
Μέλη: Ηλίας Πούλιος, Μιχαήλ Διαμαντής
ΛΕΖΑΝΤΑ
Στιγμιότυπο από τη γενική συνέλευση της Ομοσπονδίας Ψυκτικών Ελλάδος, που πραγματοποιήθηκε στις Σέρρες το 2025.
