Εγκαταστάσεις γεωθερμίας σε δημόσια και ιδιωτικά κτίρια

H διάδοση της γεωθερμίας είχε καθυστερήσει μέχρι τώρα, κυρίως λόγω του κόστους των σχετικών εγκαταστάσεων. Σήμερα όμως η γεωθερμία, όπως και άλλες τεχνολογίες που αξιοποιούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (φωτοβολταϊκά, θερμικά ηλιακά κ.ά.), γνωρίζουν πολύ μεγάλη ζήτηση στην Ευρώπη, ενώ ανοδική είναι και η σχετική τάση στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, μόνο από τη γεωθερμία μπορεί να υπάρξει πλήρης κάλυψη των ενεργειακών αναγκών μιας κτιριακής δομής, εφόσον η εγκατάσταση είναι πολύ καλά οργανωμένη. Το μεγαλύτερο όμως όφελος είναι το περιβαλλοντικό, καθώς μια εγκατάσταση που καλύπτει τις θερμικές και ψυκτικές ενεργειακές ανάγκες του κτιρίου από τη γεωθερμία, έχει μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι το 25% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα προέρχεται από κατοικίες και άλλα κτίρια, όπως σχολεία, υποδομές αθλητισμού κ.ά., λόγω της λειτουργίας των καλοριφέρ και του ερκοντίσιον, καθώς και της κατανάλωσης ρεύματος.

Αρχές λειτουργίας

Η λειτουργία μιας εγκατάστασης γεωθερμίας βασίζεται στο ότι η θερμοκρασία της γης κατά τη διάρκεια του χειμώνα είναι υψηλότερη σε σχέση με την εξωτερική θερμοκρασία, και κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού χαμηλότερη της εξωτερικής θερμοκρασίας. Το νερό που κυκλοφορεί μέσα στο σύστημα απορροφά τη θερμότητα της γης. Το σύστημα ανεβάζει το νερό στο κτίριο, και με τον τρόπο αυτό θερμαίνει τους χώρους του το χειμώνα ή τους δροσίζει το καλοκαίρι.

Στα πλεονεκτήματα της γεωθερμίας περιλαμβάνονται η υψηλή ενεργειακή απόδοση, το χαμηλό λειτουργικό κόστος που αφορά τη λειτουργία της γεωθερμικής αντλίας με ηλεκτρικό ρεύμα, η απουσία καύσης, το γεγονός ότι η εγκατάσταση δεν χρειάζεται συντήρηση και φυσικά οι μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Τέτοιου είδους εφαρμογές είναι κατάλληλες όχι μόνο για δημόσια κτίρια αλλά και για ιδιωτικά, ενώ το κόστος τους εξαρτάται από τις ανέγκες ενός κτιρίου σε θέρμανση και ψύξη ετησίως. Μια οικιακή εγκατάσταση θα μπορούσε να έχει κόστος 20.000 με 30.000 ευρώ και να υπάρξει απόσβεση σε χρονικό διάστημα μικρότερο των δέκα χρόνων. Για να γίνει όμως ένα τέτοιο έργο απαιτείται αύλειος χώρος, στον οποίο θα εγκατασταθούν τα απαραίτητα συστήματα υπογείως.

Η γεωθερμία στην Ελλάδα

Υπάρχουν ήδη σημαντικές εφαρμογές γεωθερμίας στην Ελλάδα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της κατασκευής του κολυμβητηρίου της Αλεξανδρούπολης με εγκατάσταση γεωθερμίας κόστους 90.000 ευρώ, που έχει στόχο να καλύψει το 100% του ενεργειακού φορτίου. Στα Γρεβενά, σύστημα γεωθερμίας εγκαταστάθηκε στο Επαγγελματικό Λύκειο της πόλης, όπου φιλοξενούνται τετρακόσια άτομα μαζί και με τους σπουδαστές του ΙΕΚ. Όπως είναι γνωστό, εκεί εγκαταστάθηκε γεωθερμική αντλία, με την οποία συνδέθηκαν 21 γεωτρήσεις, βάθους εκατό μέτρων η κάθε μία. Η συγκεκριμένη υποδομή σχεδιάστηκε σε χώρους συνολικής έκτασης επτά χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων και κόστισε 130.000 ευρώ. Και από τη λειτουργία του συστήματος διαπιστώθηκε η εξοικονόμηση χρηματικού ποσού ύψους 13.000 ευρώ το χρόνο, σε σχέση με τη χρήση πετρελαίου που γινόταν νωρίτερα.

Στην τελική ευθεία επίσης βρίσκεται η διαδικασία της ενεργειακής αναβάθμισης του κτιρίου της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς, με την εγκατάσταση συστήματος γεωθερμίας ανοιχτού τύπουμε τριάντα κατακόρυφες γεωτρήσεις, σύστημα που αναμένεται να λειτουργήσει δοκιμαστικά το φθινόπωρο. Το Διοικητήριο αποτελεί το πρώτο δημόσιο κτίριο του νομού που θα καλύπτει τις ενεργειακές του ανάγκες αποκλειστικά με τη χρήση γεωθερμίας.

Γεωθερμική ενέργεια χρησιμοποιεί και το νέο κτίριο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας στη Θεσσαλονίκη, ενώ η εξοικονόμηση ενέργειας φτάνει το 70% σε σχέση με τα συμβατικά καύσιμα. Το συγκεκριμένο γεωθερμικό σύστημα διαθέτει σωληνώσεις συνολικού μήκους 42 χιλιομέτρων κάτω από τη θεμελίωση του κτιρίου, και είναι το μεγαλύτερο μέχρι στιγμής σύστημα σε δημόσιο κτίριο στη χώρα.

Η γεωθερμία στην Ευρώπη

Η Ευρώπη είναι ηγετική αγορά στα συστήματα γεωθερμικής τηλεθέρμανσης και ψύξης. Σε έκθεσή του το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Γεωθερμικής Ενέργειας τονίζει πως στην Ευρώπη η αγορά γεωθερμικής ενέργειας αναπτύχθηκε γρήγορα το 2019, καθώς λειτουργούσαν 130 γεωθερμικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής, ενώ 36 έργα ήταν υπό ανάπτυξη και 124 έργα στη φάση προγραμματισμού, συνολικής χωρητικότητας 3,3 GW.

Επίσης υπήρχαν συστήματα ισχύος 5,5 GWth σε 25 ευρωπαϊκές χώρες. Η ανάπτυξη συστημάτων τηλεθέρμανσης και ψύξης με γεωθερμία αντικατοπτρίζει το έντονο ενδιαφέρον που υπάρχει στην Ευρώπη, ενώ αυτή την στιγμή καλύπτουν το 25% του πληθυσμού της ΕΕ. Σύμφωνα με την έκθεση, το 2019 η ευρωπαϊκή αγορά γεωθερμικών αντλιών θερμότητας μετρούσε 2 εκατομμύρια εγκατεστημένες αντλίες, κάτι που αποδεικνύει την ωριμότητά της και την ικανότητά της να υποστηρίξει τη μετάβαση του τομέα θέρμανσης στις ανανεώσιμες πηγές.

Όπως τονίζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Γεωθερμικής Ενέργειας, η χρήση της γεωθερμικής ενέργειας μπορεί να αυξηθεί πολύ γρήγορα με τις σωστές πολιτικές, που είναι τα κατάλληλα ασφαλιστικά συστήματα, τα υγιή προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης και καινοτομίας και η διακοπή της υποστήριξης που παρέχεται στα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αερίου.

Ο γενικός γραμματέας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Γεωθερμικής Ενέργειας κ. Philippe Dumas υποστήριξε ότι η γεωθερμική ενέργεια αποτελεί πρόκληση για όλη την Ευρώπη, και όχι μόνο για θέρμανση και ψύξη σε κτίρια και υποδομές, αλλά και για χρήση σε βιομηχανικές διεργασίες και στην γεωργία. «Με τέτοιο τεράστιο και ανεκμετάλλευτο δυναμικό, τόνισε ο γενικός γραμματέας, με τόσες πολλές και διαφορετικές εφαρμογές και με τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης των τελευταίων ετών, η γεωθερμική ενέργεια αναμένεται να γίνει το θεμέλιο της ενεργειακής μετάβασης.

Η δεκαετία του ’30 θα είναι η δεκαετία της γεωθερμίας, και τόσο η ευρωπαϊκή πολιτική όσο και οι πολιτικές των κρατώνμελών μπορούν και πρέπει να ενθαρρύνουν αυτή την τάση». Τέλος, στην έκθεση επισημαίνεται και το ότι οι πολιτικές κάποιων χωρών εμποδίζουν την ανάπτυξη της γεωθερμίας, με χαρακτηριστική αναφορά στη Γερμανία και στη Γαλλία.

Η Γερμανία δεν είναι πρωτοπόρος στη γεωθερμική ενέργεια, παρά το γεγονός ότι διαθέτει άφθονα αποθέματα ζεστού νερού κάτω από την επιφάνειά της. Το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του Leibniz (LIAG) εκτιμά ότι η Γερμανία έχει τη δυνατότητα να αυξήσει την παραγωγή βαθιάς γεωθερμικής ενέργειας σε 100 TWh θερμότητας ετησίως, έως το 2050. Το ίδιο τονίζουν ινστιτούτα και οργανισμοί και σε άλλες χώρες, υπογραμμίζοντας το σημαντικό ρόλο που πρέπει να διαδραματίσει η γεωθερμική ενέργεια στην ενεργειακή μετάβαση.

Ελέγξτε επίσης

Συνεδρίασε το ΔΣ της Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Υδραυλικών Ελλάδας

Πραγματοποιήθηκε στις 23 Ιουλίου, μέσω τηλεδιάσκεψης,  τακτική  συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Υδραυλικών …